Het nieuwe regeerakkoord van CDA, D66 en VVD vormt het uitgangspunt voor het kabinetsbeleid voor de komende vier jaar. Het bevat tal van beleidsvoornemens die in de komende periode moeten worden uitgewerkt. De invulling daarvan hangt bovendien af van de steun die het te vormen minderheidskabinet weet te verwerven in de Eerste en Tweede Kamer.
In het akkoord en de bijbehorende budgettaire bijlage staan keuzes en reserveringen op het gebied van infrastructuur, water, klimaat en sociale zaken. Dit zijn beleidsterreinen die relevant zijn voor de binnenvaart, direct of indirect.
De binnenvaart wordt in het akkoord niet expliciet genoemd. De middelen die worden vrijgemaakt zijn breed en niet geoormerkt voor specifieke sectoren of modaliteiten. Wat dit concreet betekent voor de binnenvaart, hangt af van de verdere uitwerking.
‘In het regeerakkoord staan voornemens die relevant zijn voor de binnenvaart, maar de betekenis daarvan zit in de uitwerking. KBN volgt die uitwerking en houdt scherp in beeld wat dit betekent voor binnenvaartondernemers’, aldus Maira van Helvoirt, directeur van Koninklijke Binnenvaart Nederland.
Infrastructuur, onderhoud en water
Het kabinet maakt middelen vrij voor infrastructuur. Zo is 1,5 miljard euro gereserveerd voor lopende projecten en projecten die snel kunnen starten. Daarnaast wordt via het Mobiliteitsfonds vanaf 2031 tot en met 2035 jaarlijks 1,1 miljard euro uitgetrokken voor beheer, onderhoud en de ontsluiting van nieuwe woningbouwlocaties. Vanaf 2036 blijft hiervoor 500 miljoen euro per jaar beschikbaar.
Bij de prioritering kijkt het kabinet nadrukkelijk naar bereikbaarheid, woningbouw en economische ontwikkeling. De uitwerking loopt via bestaande instrumenten zoals het Mobiliteitsfonds en het MIRT.
Voor de binnenvaart is relevant hoe deze keuzes uitpakken voor vaarwegen, bruggen en sluizen, en voor het tempo van onderhoud en vervanging. Dit bepaalt in de praktijk de betrouwbaarheid en bevaarbaarheid van het hoofdvaarwegennet.
Waterkwaliteit speelt hierin ook een rol. Binnen het pakket voor landbouw, natuur en stikstof wordt tot en met 2035 1,25 miljard euro gereserveerd voor maatregelen in het kader van de Kaderrichtlijn Water. De manier waarop deze middelen worden ingezet, kan gevolgen hebben voor het gebruik en beheer van vaarwegen.
Klimaat en verduurzaming
Het regeerakkoord bevat meerdere ambities op het gebied van klimaat en energie. Er worden middelen gereserveerd voor de uitvoering van klimaatbeleid, onder meer via medeoverheden. Deze instrumenten zijn algemeen van aard en niet specifiek gericht op de binnenvaart.
In de budgettaire bijlage wordt ook ETS2 genoemd, het Europese emissiehandelssysteem voor onder meer brandstoffen in de mobiliteitssector. De invoering van ETS2 is op Europees niveau met een jaar uitgesteld. Dit leidt volgens het kabinet tot een geraamde derving van circa 4,1 miljard euro in 2027, doordat de verwachte inkomsten uit ETS2 later beschikbaar komen.
De verdere uitwerking van ETS2 en de nationale inpassing volgen in de komende periode. Daarbij wordt duidelijk hoe deze middelen, en eventuele flankerende maatregelen, worden vormgegeven.
Arbeidsmarkt en sociaal beleid
Het akkoord bevat ook voorstellen op het gebied van arbeidsmarkt, sociale zekerheid en leven lang ontwikkelen. Het gaat om wijzigingen in uitkeringen, werkgevers- en werknemerslasten en maatregelen rond scholing en inzetbaarheid.
Deze voorstellen zijn niet sectorspecifiek, maar kunnen wel doorwerken in de binnenvaart. Denk aan de positie van werkgevers, de beschikbaarheid van personeel en de inzetbaarheid van bemanningen. Ook hier zal de impact duidelijk moeten worden bij de nadere uitwerking.
Wat volgt?
De komende periode staat in het teken van uitwerking: via Kamerbrieven, begrotingen en uitvoeringsprogramma’s, waaronder het Mobiliteitsfonds en het MIRT. In die fase worden keuzes concreet en wordt duidelijk welke voornemens daadwerkelijk worden omgezet in beleid.
KBN volgt dit proces en brengt de gevolgen voor de binnenvaart onder de aandacht op de momenten en plekken waar besluitvorming wordt voorbereid. Zodra er meer duidelijkheid is over concrete maatregelen of investeringskeuzes, informeert KBN haar leden.
